تابلو مدرن دو اسب عاشق ایرانی در دستان مهتر روحانی با شعر مولانا از چارگوش مدل 5557

تابلوی "دو اسب عاشق ایرانی در دستان مهتر روحانی" با شعر مولانا رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند تابلویی از سلوک جان در آستان جانان

مقدمه: تابلویی از وصال جان در آستان عشق

تابلوی پیش رو، اثری چندلایه و عمیقاً تأثیرگذار است که در آن، تصویر دو اسب عاشق ایرانی با چشمان بسته در دستان مهتری روحانی، در فضایی شاعرانه و عرفانی به تصویر کشیده شده است. ابیاتی از غزلیات شورانگیز مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، "رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند / مستی ز جامت می‌کنند مستان سلامت می‌کنند // در عشق گشتم فاشتر وز همگنان قلاشتر / وز دلبران خوش باشتر مستان سلامت می‌کنند"، با خط خوش بر بدن اسب سمت راست نقش بسته است، گویی این اشعار، تتوهایی روحانی بر جان عاشق این حیوان نجیب هستند. اسب روبرو با نقش و نگاره‌های زیبای ایرانی آراسته شده و هر دو اسب، با وقاری خاص، روبروی هم ایستاده و تنها مهتر روحانی و یکدیگر را می‌بینند. زمینهٔ سادهٔ اثر با رنگ‌های خاکی و کرم، بر این تمرکز عاشقانه تأکید دارد و منظره‌ای محو از باغ و روستا در پس‌زمینه، حس و حالی رؤیایی و گذران را القا می‌کند. این اثر، تصویرسازی هنرمندانه‌ای از وصال نابهنگام، عشق روحانی و تأثیر آن بر جان عاشق است که با زبان شعر مولانا به اوج می‌رسد. این تحلیل جامع در نظر دارد تا با کاوش در ابعاد هنری، ادبی، مفهومی و عرفانی این اثر، مخاطب را به درکی عمیق‌تر از ارزش‌های نهفته در این تابلوی خیال‌انگیز رهنمون سازد و چگونگی تجلی عشق، وصال، روحانیت و پیوند انسان و حیوان در آستانهٔ عشق الهی را آشکار نماید.

بخش اول: تحلیل ادبی شعر مولانا و مفاهیم تابلو عرفانی آن

ابیات برگزیده از مولانا، سرشار از شور، مستی، بی‌خودی و سلام عاشقان در آستان جانان است.

• "رندان سلامت می‌کنند جان را غلامت می‌کنند / مستی ز جامت می‌کنند مستان سلامت می‌کنند": این بیت نخست، تصویر سلام و تعظیم رندان (عاشقان بی‌پروا و وارسته) را در برابر معشوق (حق تعالی) ترسیم می‌کند. جان آن‌ها، غلام و بندهٔ اوست و مستی‌شان از جام عشق اوست. تکرار "مستان سلامت می‌کنند" تأکیدی بر این حالت وجد و بی‌خودی و سلام و درود عاشقان سرمست در محضر یار دارد.

• "در عشق گشتم فاشتر وز همگنان قلاشتر / وز دلبران خوش باشتر مستان سلامت می‌کنند": در این بیت، شاعر (که خود از رندان و مستان عشق است) فاش شدن راز عشق، بی‌پروا شدن از همگان و خوش‌تر بودن از دیگر دلبران را از نتایج عشق برمی‌شمارد. این بیت، شوریدگی و بی‌قراری عاشق در راه وصال و لذت بی‌نظیر عشق الهی را به تصویر می‌کشد و بار دیگر با "مستان سلامت می‌کنند" بر این حال و هوا تأکید می‌کند.

در یک برداشت کلی، این ابیات مولانا، تصویری از عشق الهی به عنوان سرچشمهٔ مستی، بی‌خودی و وارستگی را به نمایش می‌گذارد. عاشقان در این راه، از تمام تعلقات دنیوی رها شده و با شور و سرمستی، جان و دل خود را فدای معشوق می‌کنند.

بخش دوم: تحلیل هنری عناصر بصری تابلو

هنرمند در این اثر، با بهره‌گیری از تصویر دو اسب عاشق، مهتر روحانی، زمینهٔ ساده، خوشنویسی شعر و منظرهٔ محو پس‌زمینه، تلاش کرده است تا این مفاهیم عمیق عرفانی را به زبان تصویر ترجمه نماید.

• دو اسب عاشق ایرانی با چشمان بسته: تصویر دو اسب نجیب ایرانی که با حالتی عاشقانه روبروی هم ایستاده و چشمانشان بسته است، عنصری مرکزی و پرمعنا در این اثر است.

  • اسب به عنوان نماد: در فرهنگ ایرانی و عرفان، اسب نمادی از روح، قدرت، نجابت و سرعت در سیر و سلوک است.
  • چشمان بسته: بستن چشم‌ها، نمادی از انصراف از دنیای ظاهری، توجه به درون و عالم باطن، و حالت تسلیم و رضا در برابر عشق است.
  • عشق بین دو اسب: تصویر عشق بین دو اسب، می‌تواند تمثیلی از پیوند جان‌های عاشق در راه حق باشد، پیوندی که فراتر از ظواهر دنیوی و مبتنی بر درک قلبی است.
  • وصال نابهنگام: اشاره به "وصالی نابهنگام" در توصیف، می‌تواند حس اشتیاق شدید، لحظهٔ دیدار روحانی و شاید وصالی که در این دنیای مادی به طور کامل محقق نمی‌شود را القا کند.

• مهتر روحانی با چشمانی بسته در دستان اسب‌ها: حضور مهتری روحانی با چشمان بسته که افسار هر دو اسب را در دست دارد، لایه‌های معنایی عمیق‌تری به اثر می‌بخشد.

  • مهتر به عنوان راهنما: مهتر (سایس) نمادی از راهنما، پیر روحانی یا عقل فعال است که هدایت‌گر روح‌های عاشق در مسیر سلوک است.
  • روحانیت: لباس و چهرهٔ روحانی مهتر، بر جنبهٔ معنوی و عرفانی این هدایت تأکید دارد.
  • چشمان بستهٔ مهتر: بستن چشمان مهتر نیز می‌تواند نشان از توجه به عالم باطن، هدایت از طریق شهود و قلب، و اتحاد با جان اسب‌های عاشق داشته باشد.
  • اسب‌ها در دستان مهتر: قرار گرفتن اسب‌های قدرتمند در دستان مهتری روحانی، نمادی از تسلیم ارادهٔ نفس در برابر هدایت عقل و روح الهی است.

• خوشنویسی شعر مولانا بر بدن اسب سمت راست: نقش بستن اشعار مولانا بر بدن اسب، پیوندی عمیق بین عشق روحانی و زبان شعر ایجاد می‌کند.

  • تتوهای روحانی: تعبیر "تتوهای روحانی" نشان از آن دارد که این اشعار، نه فقط نوشته‌ای ظاهری، بلکه حک شده بر جان و روح این عاشق هستند و بیانگر حال درونی اویند.
  • زبان حال عاشق: شعر مولانا در این تابلو، زبان حال اسب عاشق و بیانگر شور و مستی او در راه وصال است.

• نقش و نگاره های ایرانی زیبا بر بدن اسب روبرو: آرایش اسب دیگر با نقوش ایرانی، می‌تواند نمادی از زیبایی‌های عالم معنا، تجلیات الهی یا آراستگی روح عاشق به صفات نیکو باشد. این نقوش، جلوه‌ای بصری از کمال و جمال روحانی را به تصویر می‌کشند.

• زمینه ای بسیار ساده با رنگ خاکی و کرم: سادگی و رنگ‌های خاکی و کرم زمینه، بر تمرکز بر شخصیت‌های اصلی اثر و احساسات آن‌ها تأکید دارد. این زمینهٔ خنثی، از پرت شدن حواس بیننده جلوگیری کرده و توجه را به عمق رابطهٔ بین اسب‌ها و مهتر جلب می‌کند.

• منظره ای از باغ و روستایی بصورت محو در پس زمینه: حضور محو منظره‌ای از باغ و روستا در پس‌زمینه، می‌تواند معانی متعددی داشته باشد:

  • دنیای گذران: محو بودن منظره، حس ناپایداری و گذران بودن دنیای مادی را القا می‌کند، در مقابل، عشق روحانی و وصال جان، امری پایدار و ابدی است.
  • بهشت روحانی: باغ در عرفان نمادی از بهشت روحانی و عالم معناست. حضور محو آن می‌تواند اشاره‌ای به مقصد نهایی سیر و سلوک عاشقان باشد.
  • یادآوری دنیای مادی: با وجود تمرکز بر عشق روحانی، حضور کمرنگ دنیای مادی در پس‌زمینه، یادآوری می‌کند که این سلوک و وصال، در دل همین جهان خاکی رخ می‌دهد.

بخش سوم: تحلیل مفهومی و عرفانی

تابلوی "دو اسب عاشق ایرانی در دستان مهتر روحانی" با شعر مولانا، مفاهیم عمیق عرفانی را به شکلی هنرمندانه به تصویر می‌کشد:

• عشق الهی به عنوان نیروی محرکه: عشق، نیروی محرکهٔ اصلی در این اثر است. عشق بین دو اسب، عشق آن‌ها به مهتر روحانی (نماد حق) و عشقی که از کلام مولانا بر جان یکی از آن‌ها جاری است، همگی جلوه‌هایی از عشق الهی هستند.
• سیر و سلوک روحانی: حضور مهتر روحانی به عنوان راهنما و اسب‌ها به عنوان سالکان، تصویری از سیر و سلوک روحانی را به نمایش می‌گذارد. اسب‌ها با تسلیم ارادهٔ خود به هدایت مهتر، در مسیر وصال قدم برمی‌دارند.
• وصال جان در آستان عشق: عنوان "وصالی نابهنگام" می‌تواند اشاره به لحظهٔ دیدار روحانی و اتصال جان‌های عاشق در محضر حق داشته باشد، وصالی که در این دنیای مادی به طور کامل قابل درک نیست.
• رهایی از تعلقات دنیوی: بستن چشمان اسب‌ها و مهتر، نمادی از رهایی از تعلقات دنیوی و توجه به عالم باطن و عشق الهی است.
• تأثیر کلام الهی بر جان عاشق: نقش بستن شعر مولانا بر بدن اسب، نشان از تأثیر عمیق کلام الهی و حکمت عرفانی بر جان عاشق دارد. این کلمات، راهنمای او در مسیر سلوک و بیانگر حال درونی اوست.
• زیبایی و آراستگی روح: نقوش ایرانی بر بدن اسب دیگر، نمادی از زیبایی‌های عالم معنا و آراستگی روح عاشق به صفات نیکو در اثر عشق الهی است.
• سادگی و خلوص در عشق: زمینهٔ سادهٔ اثر، بر اهمیت خلوص نیت و تمرکز بر معشوق در راه عشق تأکید دارد.

بخش چهارم: تحلیل تأثیر بر مخاطب و تناسب با سلایق مختلف

تابلوی "دو اسب عاشق ایرانی در دستان مهتر روحانی" با شعر مولانا، با ویژگی‌های بصری و مفهومی خاص خود، می‌تواند تأثیرات متنوعی بر مخاطب داشته باشد و با سلایق گوناگونی ارتباط برقرار کند:

• برانگیختن حس معنویت و عشق الهی: تصویر روحانی مهتر، اسب‌های عاشق و شعر مولانا، حس معنویت و عشق به عالم بالا را در مخاطب بیدار می‌کند.
• دعوت به تأمل در مفهوم وصال و سلوک: این اثر، بیننده را به تفکر در باب مفهوم وصال روحانی، سیر و سلوک در راه حق و اهمیت راهنما دعوت می‌کند.
• لذت بصری از ترکیب هنر و ادب: علاقه‌مندان به هنر نقاشی، خوشنویسی و ادبیات عرفانی، از این ترکیب هنرمندانه لذت خواهند برد.
• ارتباط با شعر و عرفان مولانا: دوستداران شعر مولانا و اندیشه‌های عرفانی او، ارتباط عمیق‌تری با مضمون و حس این اثر برقرار خواهند کرد.
• جذابیت برای مخاطبان با سلیقهٔ هنری خاص و معنوی: ترکیب عناصر بصری و معنایی، این اثر را برای افرادی که به دنبال آثار هنری اندیشه‌برانگیز و دارای عمق معنوی و فرهنگی هستند، جذاب می‌سازد.

این تابلو می‌تواند با سلایق مختلفی تناسب داشته باشد:

• علاقه‌مندان به هنر عرفانی و تصوف.
• دوستداران شعر و ادب فارسی، به ویژه اشعار مولانا.
• افرادی که به دنبال آثار هنری با مضامین معنوی و روحانی هستند.
• کسانی که از ترکیب هنر نقاشی و خوشنویسی لذت می‌برند.
• افرادی با سلیقهٔ هنری خاص و علاقه‌مند به آثار چندلایه و دارای عمق فرهنگی و معنوی.

منازل و فضاهای مناسب برای نصب تابلو:

• فضاهای نشیمن و پذیرایی: حس معنویت و زیبایی بصری اثر، می‌تواند فضایی آرام و متفکرانه ایجاد کند.
• اتاق مطالعه و فضاهای شخصی: مضمون عرفانی و دعوت به تأمل اثر، می‌تواند فضایی الهام‌بخش برای تفکر و خودشناسی فراهم کند.
• مراکز فرهنگی و هنری: ترکیب هنر و ادب عرفانی، این اثر را برای نمایش در چنین فضاهایی مناسب می‌سازد.
• منازل افرادی با روحیه‌ی معنوی و علاقه‌مند به عرفان و هنر ایرانی.

ارزش‌های دکوراتیو اثر:

• اثری هنری منحصربه‌فرد و تأمل‌برانگیز با مضمون عرفانی و عاشقانه.
• ایجاد حس معنویت، عشق الهی و آرامش در فضا.
• ترکیب هنرمندانه تصویر اسب‌های عاشق، مهتر روحانی و خوشنویسی شعر مولانا.
• استفاده از رنگ‌های ساده و تمرکز بر عمق احساسات.
• قابلیت ایجاد یک نقطهٔ کانونی هنری با عمق معنایی و بصری.

نتیجه‌گیری:

تابلوی "دو اسب عاشق ایرانی در دستان مهتر روحانی" با شعر مولانا، اثری است که با هنرمندی تمام، داستان عشق روحانی، سلوک جان و وصال نابهنگام را در قالب یک تجربهٔ بصری چندلایه به تجلی درآورده است. تصویر اسب‌های عاشق با چشمان بسته در دستان مهتر روحانی، خوشنویسی شورانگیز شعر مولانا بر بدن یکی از آن‌ها و زمینهٔ سادهٔ اثر، همگی در خدمت خلق فضایی عرفانی و عاشقانه قرار گرفته‌اند. این اثر، نه فقط یک تابلوی زیبا، بلکه زمزمه‌ای از شور و مستی عاشقان در راه وصال و یادآور هدایت الهی در این مسیر پرفراز و نشیب است. تماشای این تابلو، همچون لحظه‌ای مکاشفه و درک پیوند عمیق جان با جانان در آستانهٔ عشق الهی است.

  - با تکنیک طراحی دیجیتال و چاپ بسیار نفیس - طراح: احمد قلی زاده - مجموعه تابلوهای گالری چارگوش تلاشی است برای ارتقای زبان بیان هنر ایران زمین. - دارای فضا سازی های عمیق و مجموعه بسیار گسترده ای از طرح های زیبای تلفیقی پارسی می باشد. - که با تکنیک دیجیتال طراحی و با چاپ بسیار نفیس پنجره ای متفاوت از انتخاب طرح و هنر پارسی را به مردم هنردوست ایران زمین تقدیم نموده